WIELKI CZWARTEK
Nazwa dzisiejszego dnia w liturgii rzymskiej: „Czwartek Wieczerzy Pańskiej” wskazuje na główne wydarzenie tego dnia, tj. na ustanowienie Najświętszego Sakramentu.
Podczas gdy w jutrzni dzisiejszej głównym tematem rozważania jest przedśmiertny lęk Jezusa w Ogrodzie Oliwnym, to ośrodkiem wieczornych obrzędów liturgicznych jest Ostatnia Wieczerza. Przypomnijmy sobie pokrótce wydarzenia z nią związane. Przed południem wysyła Jezus dwóch ulubionych Apostołów: Piotra i Jana z Betanii do Jerozolimy, by poczynili przygotowania do spożycia baranka wielkanocnego. W późnych godzinach popołudniowych Jezus opuszcza Betanię, żegna swą Matkę i przez Górę Oliwną udaje się do Wieczernika. Po zachodzie słońca zaczęła się wieczerza. Kolejność wydarzeń była następująca: 1) pożywanie Paschy (baranka wielkanocnego), 2) umywanie nóg, 3) wskazanie zdrajcy, 4) ustanowienie Eucharystii, 5) mowa pożegnalna i modlitwa arcykapłańska. W dawnych czasach odprawiano tego dnia trzy Msze święte: z rana pierwszą, podczas której pokutnicy otrzymywali przebaczenie, drugą przy poświęceniu olejów; trzecią zaś wieczorem, na pamiątkę Ostatniej Wieczerzy Pańskiej.
W pierwszej Mszy św. odbywało się pojednanie pokutników z Kościołem, od którego w dniu dzisiejszym otrzymywali oni rozgrzeszenie; ta Msza już od dawna wyszła z użycia. Druga Msza, podczas której biskup święcił oleje dla swojej diecezji, została przywrócona od r. 1956. Trzecia Msza, istotna dla Wielkiego Czwartku, odprawia się według najnowszych przepisów w godzinach wieczornych (między godz. 5 a 8 wieczorem, tj. między godz. 17 a 20); tylko w czasie tej Mszy wierni mogą przyjmować Komunię św. chodzi mianowicie o to, aby nawet godziny obchodu liturgicznego możliwie najdokładniej odpowiadały tej porze, w której dokonały się najważniejsze tajemnice naszego zbawienia, i aby w tym również czasie wierni łączyli się sakramentalnie ze swoim Zbawicielem.
Na liturgię Wielkiego Czwartku składają się następujące części:
- Jutrznia, odprawiana w godzinach porannych (tylko w katedrach, gdzie rano odbywa się święcenie olejów, odprawienie jutrzni można uprzedzić w środę nad wieczorem);
- święcenie olejów w katedrach biskupich;
- uroczysta Msza Wieczerzy Pańskiej;
- obrzędy końcowe (procesja z Najśw. Sakramentem do tzw. ciemnicy, obnażenie ołtarzy).
1. Jutrznia Wielkiego Czwartku. Dziś wczesnym rankiem obchodzimy pierwszą ciemną jutrznię. Jest ona pierwszą częścią trylogii, prologiem do wielkiego dramatu. Jej myśl przewodnia stanowi męka Chrystusa, rozpatrywana najpierw od wewnątrz, potem w przyczynach, wreszcie w skutkach: a) Dziś zapadła wśród żydów decyzja śmierci Jezusa; b) Judasz zdradził swego Mistrza i właśnie o nim jest dzisiaj często mowa; c) lęk przedśmiertny Jezusa na Górze Oliwnej dopełnia cierpień Jego duszy i woli; d) ustanowienie Eucharystii, uobecnienie męki Chrystusowej.
